Coğrafi Yapı

Tweet

I- ÇİÇEKDAĞI'NIN TÜRKİYE ÜZERİNDEKİ YERİ VE SINIRLARI:

- Çiçekdağı İç Anadolu Bölgesinin Orta Kızılırmak Bölümünde Kırşehir iline bağlı bir ilçedir ve Kırşehir' in kuzeyinde bulunmaktadır. 950 km² yüzölçüme sahip ilçenin merkezi 25 km²' lik bir alana sahiptir. İlçe merkezinin rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 936 m. dir. Çiçekdağı' na bağlı 2 kasaba, 44 köy ve 3 mezra vardır.

1-MATEMATİK KONUMU: Çiçekdağı ilçesi 390 40' kuzey enlemi ile 340 30' doğu boylamı arasında yer almaktadır.

2-SINIRLARI: Çiçekdağı ilçesinin doğusunda Yozgat İline bağlı Yerköy İlçesi, güneyinde Kırşehir' in merkez ilçesi ve Bozteper İlçesi, batısında Akçakent ve Keskin İlçesi, Kuzeyinde Kırıkkale İli bulunmaktadır.

Çiçekdağı bağlı olduğu Kırşehir' e 67 km. mesafede bulunmaktadır. Kırşehir'le bağlantısı 1300 m. Yüksekliğindeki Çiçekdağı Geçidi ile sağlanır. Başkent Ankara' ya 187 km. mesafededir. Komşusu bulunduğu Yerköy ilçesi üzerinden 7 km.' lik bir yolla Ankara - Erzurum Karayoluna bağlanır. En yakın demiryolu istasyonu 5 km. mesafede bulunan Yerköy İstasyonudur.

II- ÇİÇEKDAĞI'NIN FİZİKİ COĞRAFYASI

1- YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ:
Çiçekdağı tamamıyla bir plato alanı içerisinde yer almaktadır. Plato çevresine göre yüksekte kalmış ve akarsular tarafından parçalanmış yüksek düzlükleri ifade eden bir yeryüzü şeklidir. İlçemizin yer aldığı plato Yozgat ve çevresini kapsayan Bozok Platosunun devamı niteliğindedir. Çiçekdağı ilçesinin yer aldığı platodaki başlıca akarsular Delice Irmağı ve bunun bir kolu olan Cender Deresidir. Çiçekdağı ilçe merkezi platonun yüksekliğinin azaldığı nispeten daha düz bir alanda kurulmuştur.

İlçemizin bulunduğu alanda plato dışında aşağıda belirtilen yeryüzü şekillerine de rastlanmak mümkündür:

Dağlar: İlçede bulunan başlıca dağ ilçesinin batısındaki platonun ortasında yükselen ve aynı zamanda ilçeye ismini veren Çiçekdağı' dır.Yükseltisi, 1.691 metredir. Çiçekdağı, Delice Irmağa akan derelerin açtığı derin vadilerle parçalanmıştır.

Tabanlı Vadiler: Tabanlı vadi akarsu yatağının her iki yakasında bulunan geniş düzlükleri ifade eder. İlçemizde Delice ve Cender Irmakları yatağında tabanlı vadiye rastlamak mümkündür.

Münferit (Tek) Tepeler: Çevresine göre yüksekte kalmış ancak nispi yüksekliği fazla olmayan kabartılara tepe veya münferit (tek) tepe denilir. İlçemizdeki bazı tepeler ve deniz seviyesine göre yükseklikleri şöyledir:

Attepesi : 1422 m.
Loru Tepesi : 1324 m.
Çamlık Tepe : 1320 m.
Çatalyüce Tepesi : 941 m
Zenibağ Tepesi : 1126 m

2-İKLİM VE BİTKİ ÖRTÜSÜ:

A-İKLİMİ:
Çiçekdağı karasal iklimin hüküm sürdüğü bir ilçedir. Yazlar sıcak ve kurak geçerken, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. En yağışlı mevsim ise ilkbahardır. İlkbahar mevsiminde bütün İç Anadolu'da olduğu gibi Çiçekdağı'nda da halk arasında "Kırk İkindi Yağmurları" adı verilen konveksiyonel (yükselim) yağışları görülür. Bu yağışlar havaların ısınmaya başladığı nisan ayından haziran ayının başlarına kadar devam eder. Öğleye kadar ısınan ve yükselen hava dikey hareket sonucu soğur, yoğunlaşır , bulutlanma meydana gelir ve genellikle sağanak şeklinde yağmur yağar. İşte bu şekilde oluşan yağışlara konveksiyonel yağışlar denir.

İlçemizin sıcaklık ve yağış durumuyla ilgili bazı sayısal verileri aşağıya çıkarılmıştır:

Yıllık Ortalama Sıcaklık : 11.2 C0
En Soğuk Ay (Ocak Ayı) Ortalaması : -2,5 C0
En Sıcak Ay (Haziran Ayı) Ortalaması : 23 C0

Yıllık Yağış Miktarı : 364 mm.
Yağışların Mevsimlere Dağılışı : İlkbahar : %34.3
Yaz : %12.5
Sonbahar : %22.3
Kış : %30.9

Çiçekdağı'nda fazla şiddetli rüzgarlara rastlanmaz. Güneyden samyeli, kuzeyden yıldız ve kuzeydoğudan poyraz adı verilen rüzgarlar esmektedir.

B-BİTKİ ÖRTÜSÜ:
Çiçekdağı ilçesinde hakim bitki örtüsü bozkır (step) ' dır. Bozkır ilkbahar mevsiminde yağışlarla beraber yeşeren ve yaz kuraklığıyla sararan ot topluluklarına denir.
Ancak Çiçekdağı ilçe merkezinin güneyi ve batısına doğru gidildikçe bitki örtüsünde bir takım değişiklikler meydana gelmektedir. 1100 m yüksekliğe kadar bozkırlara çalı toplulukları eşlik eder. Bu yükseklikten sonra Çamlıktepe mevkiinde karaçam ormanlarına, güneybatıda ise meşe ormanlarına rastlanmaktadır. Çamlıktepe ve Attepesi mevkilerindeki ormanlık alanlar Çiçekdağı ve çevresi için bir mesire ve dinlenme yeridir. Kırşehir İlinin en önemli ormanlık alanları Çiçekdağı ve çevresinde bulunmaktadır.

3-AKARSULAR:
Çiçekdağı ilçesi akarsular bakımından fazla zengin değildir. İlçede yer alan başlıca ırmaklar Delice Irmağı ve Cender Deresidir. Delice Irmağının küçük bir kesimi ilçemiz topraklarında akmaktadır Ayrıca bu ırmak Çiçekdağı - Yerköy sınırını da oluşturmaktadır. Delice Irmağı Kızılırmağın bir koludur. Cender Deresi ise Delice Irmağın bir koludur.
Her iki ırmakta düzensiz bir rejime sahiptir. İlkbahar mevsiminde eriyen kar suları ve yağmurlar nedeniyle taşıdıkları su miktarı fazladır. Yaz mevsiminde ise kuraklık nedeniyle çok az su taşırlar.

4-TOPRAKLAR:
Çiçekdağı ilçesinde görülen başlıca toprak çeşitleri şunlardır:

Kahverengi Topraklar (İlçemizde en geniş yeri kaplayan toprak çeşididir.)
Alüvyal Topraklar
Kolüvyol Topraklar
Kırmızı Kahverengi Topraklar
Kahverengi Orman Toprakları

III-B E Ş E R İ C O Ğ R A F Y A S I

1-NÜFUS:
Çiçekdağı merkez ilçesinin nüfusu 2000 yılı nüfus sayımına göre 6683' dür. Köyleri ve kasabalarıyla beraber nüfusu ise 21059' dur. Çiçekdağı ilçe merkezinin 1927 yılından günümüze kadar yapılan sayımlarındaki nüfusu aşağıya çıkarılmıştır.

Çiçekdağı ilçe merkezinin nüfusunun fazla artmamasının en önemli sebebi hemen yanında bulunan ve Yozgat'a bağlı olan Yerköy ilçesidir. Çünkü aynı ekonomik merkezde bulunan bu iki yerleşim merkezinden Yerköy daha yeni bir ilçe olmasına rağmen çevresinin ticari merkezi konumuna gelmiş ve hızla nüfuslanmıştır. Günümüzde Yerköy 32.000 nüfuslu bir ilçe merkezi iken Çiçekdağı 7.000 nüfusa bile ulaşamamıştır. Genel olarak Çiçekdağı iş imkanlarının azlığı nedeniyle dışarıya göç veren bir ilçedir.

2-YERLEŞME:

A-KÖYLER:
Çiçekdağı köylerinde Orta Anadolu'nun bir çok yerinde olduğu gibi "toplu yerleşme" adı verilen yerleşme tipi görülür. Bu tip yerleşmelerde evler birbirine çok yakındır ve genellikle seçilen yerleşim yeri insanların kullandığı su kaynağının hemen yanı başında bulunur. Köy evleri genellikle toprak ya da kerpiçten yapılmıştır. Evler genellikle düz damlıdır. Ancak son yıllarda köylerde çatılı ve betonarme evlerin sayısı artmaktadır.

B-İLÇE MERKEZİ:
Çiçekdağı ilçe merkezinin ilk kurulduğu yer Boyalık Mahallesidir. İlçe merkezinin ilk kuruluş yerinde ilçenin en eski yapısı olan Merkez Mustafa Bey Camii (1885) ve caminin hemen yanı başındaki çok eski bir çeşme olan Boyalık Çeşmesi dikkate çeker. Daha sonraki yıllarda belediye ve diğer resmi kuruluşlar ile okulların Kırşehir - Yozgat Karayolu kenarına taşınmasıyla ilçe merkezinin gelişimi bu yolun kenarına kaymıştır.
İlçe merkezinde dikkatı çeken bir husus ise şehrin iki parçalı bir görünüm arz etmesidir. İlçe merkezinde mahallelerin bir kısmı, resmi kuruluşların ve çarşının bulunduğu batı kesimde toplanmıştır. Şehrin ikinci kısmı ise Yerköy ilçe merkezine sınır olan doğu kesimde toplanmıştır. Çiçekdağı ilçe merkesizinin doğusu Yerköy ilçe merkeziyle içiçedir ve görünüm olarak Yerköy' ün devamı gibidir.

IV-E K O N O M İ K C O Ğ R A F Y A S I :

1-TARIM VE HAYVANCILIK:

A-TARIM:
Çiçekdağı ilçesinin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır.İlçemizde sulama imkanı fazla olmadığı için genellikle kuru tarım yapılmaktadır. Çiçekdağı' nda karasal iklim hüküm sürdüğü için ekili - dikili alanların büyük kısmında tahıllar (buğday, arpa ve çavdar) yetiştirilmektedir. İlçede sulu tarım imkanı fazla olmadığı için tarlalar bir yıl ekilirken diğer yıl dinlenmesi amacıyla ekilmez ve nadasa bırakılır. Nadas uygulaması nedeniyle hem üretim düşmekte hem de toprak boş bırakıldığı yıl erozyona maruz kalmaktadır. Ayrıca kimi zaman tarladaki sapların yakılması nedeniyle de topraklar verimsizleşmektedir. Bir başka sorun ise bilinçsiz gübre ve ilaç kullanımıdır. Sulama imkanı bulunan yerlerde şekerpancarı ve ayçiçeği ekilmektedir.

İlçemizde yetiştirilen önemli tarımsal ürünler ile 2003 yılı üretim miktarları şöyledir:

Ü R Ü N ÜRETİM MİKTARI (TON)
Buğday 9.729
Arpa 5.520
Çavdar 276
Şekerpancarı 30.800
Ayçiçeği 1.440
Mercimek 24
Nohut 36
Fasulye 3
Domates 180
K. Soğan 66
Mısır 7
Yonca 11
Korunga 4
Fiğ 4

Yukarıda belirtilen ürünler dışında kayısı, elma, kavun, karpuz ve ceviz gibi meyvelerde yetiştirilmektedir. Çiçekdağı'nda tarım kredi kooperatfi ile Karadeniz Birliğe bağlı yağlı tohumlar satış kooperatifi çiftçiye destek veren kuruluşlardır. İlçemizde yetiştirilen tarımsal ürünler genellikle Yerköy' de pazarlanmaktadır. Çünkü TMO ve hububat borsası Yerköy' de bulunmaktadır. Ayrıca Yerköy' de haftada bir kez kurulan halk pazarı ilçemizde yetiştirilen sebze ve meyvelerin pazarlanma yeridir.

B-HAYVANCILIK:
Çiçekdağı ilçesinde doğal şartlara bağlı olarak daha çok küçükbaş hayvancılık yapılmaktadır. Çünkü ilçemizde doğal bitki örtüsü bozkır olduğu için koyun - keçi gibi küçükbaş hayvanlar meralarda ve doğal otlaklarda beslenebilmektedir. İlçemizde büyükbaş hayvan sayısı daha azdır. Bunun nedeni ise ilçemizde büyükbaş hayvanların yeterince beslenmesine imkan tanıyacak (özellikle yaz mevsiminde) gür otlakların bulunmamasıdır. İlçemizde kümes hayvancılığı yapan işletmeler veya çiftlikler bulunmamaktadır. Aileler günlük ihtiyacını karşılamak üzere kümes hayvanları yetiştirmektedir.

2003 yılı verilerine göre ilçemizdeki toplam küçükbaş ve büyükbaş hayvan sayıları aşağıya çıkarılmıştır:

Koyun 19.992
Kıl Keçisi 1.440
Sığır 8.000

2-SANAYİ:
İlçemizde sanayi tesisleri fazla değildir. İlçemizde bir tekstil fabrikası ve iki adet un fabrikası mevcuttur. Ayrıca 95 dükkanlık küçük sanayi sitesinin yapımı devam etmektedir.

3-TİCARET:
İlçemizde ticari faaliyetler fazla canlı değildir. İlçe merkezinde küçük bir çarşı bulunmaktadır. Bu çarşıda halkın günlük ihtiyaçlarının karşılandığı bakkallar, kasap, fırın, lokantalar vb. bulunmaktadır. Ayrıca haftada bir gün halk pazarı kurulmaktadır.
Çiçekdağı'nda ticaretin fazla gelişmemesinin en önemli sebebi ise ilçe merkezine 5 km. mesafede bulunan komşu ilçe Yerköy'dür. Aynı ekonomik ve ticari merkezde bulunan bu iki ilçeden Yerköy, Çiçekdağı'ndan daha yeni bir ilçe olmasına rağmen hızla gelişmiştir, bunun en önemli nedeni ise Yerköy' de tren istasyonunun bulunmasıdır. Ayrıca Yerköy çok işlek bir karayolu olan Ankara - Erzurum karayolunun kenarında kurulmuştur.Yerköy ilçesi kuruluşundan itibaren hızla çevresinin ticari merkezi konumuna gelirken bir yandan da Çiçekdağı'nın gelişmesini engellemiştir. Yani çevresinin ticari potansiyelini Yerköy değerlendirmiş dolasıyla Çiçekdağı bu potansiyelden yararlanamamıştır. Yerköy'de bulunan Toprak Mahsulleri Ofisi, Hububat Borsası, bankalar,hayvan pazarı, haftada bir gün kurulan halk pazarı, küçük sanayi sitesi,marketler,sarraflar,sebze hali, çeşitli mağazalar vb. günümüzde Yerköy' de ticareti canlı tutarken Çiçekdağı'nda ise ticaretin zayıf kalmasına sebep olmuştur. Zaten Çiçekdağı ve köyleri de birçok ihtiyacını Yerköy'den karşılamakta ve ticari ilişktilerini Yerköy' le sürdürmektedir.

4-YER ALTI KAYNAKLARI:
İlçemizde bulunan en önemli yer altı kaynağı florittir. Yeşil renkli bir maden olan florit metalurji sanayiinde metalleri eritmekte kullanılan yardımcı bir madendir,bu maden süs eşyası yapımında da kullanılmaktadır. Ayrıca ilçemizde linyit kömürü yatakları da bulunmaktadır ancak kömür ocakları günümüzde işletilmemektedir.

5-ULAŞIM:
Çiçekdağı bağlı bulunduğu Kırşehir' e Kırşehir - Yozgat Karayolu ile bağlanmaktadır. Bu karayolu fazla işlek değildir. İlçemizin başkent Ankara ile bağlantısını ise Ankara - Erzurum Karayolu sağlamaktadır. Bu karayoluna Yerköy üzerinden bağlanılmaktadır. İlçemize en yakın demiryolu istasyonu ise 5 km. mesafede bulunan Yerköy İstasyonu' dur.